آیت اللهی ها ی یزدی و مدیریت مسجد ( مجتمع ) ملٌا اسماعیل
.

اگر خوانندگان این سطور ، به ویژه اولاد و احفاد آخوند ملٌا اسماعیل عقدائی یزدی ، آنچه را که در این یادداشت می آید باورنکنند کوچکترین گله ای از ایشان نخواهم داشت چرا که تاریخ شفاهی است و گاهی نقل قول ها از این و آن که طبیعتا" مستند نیستند . 
یکی از مسائل بسیار بزرگ دودمان آیت اللهی ، به ویژه ، در دهه های 1320 و 1330 ، پس از رحلت آیت الله العظمی آقا سید یحیی موسوی که آیت اللهی ها نیمی بیشتر از اقتدار خود را از دست داده بودند و حتی بیش از نیمی از قدرت مذهبی در شهر یزد به دست حکومت رضاخانی و عوامل روحانی نما و غیر روحانی نمای آن افتاده بوده است عدم درآمد مسجد اعظم یزد ( مشهور به مسجد ملٌا اسماعیل ) ، و مدرسه ی قائمیه ( مشهور به مدرسه ملٌا اسماعیل ) ، آب انبار و سنگ آب ( که شامل مقبره و قبرهای آن نمی شده اند ) و هزینه های آن بوده است .
مدیریت مسجد پس از آخوند ملٌا اسماعیل بر عهده ی حاج محمد ابراهیم شریف ( برادر همسر آخوند ؟ و شهردار یزد در آن زمان ؟ ) ، فرزندش حاج میرزا علیرضا شریف ( اعلم یزد پس از آخوند ملٌا اسماعیل ) ، و آقا میرزا سید سلیمان طباطبائی نائینی یزدی ، شوهر خواهر آخوند ملٌا ( و بزرگترین ثروتمند یزد در آن زمان ؟ ) بوده است که پس از رحلت آقا میرزا سید سلیمان کاملا" به احفاد حاج میرزا علیرضا شریف و خاندان شریفان واگذار شده است ؛ جریان بیماری شدید حجت الاسلام آقا میرزا محمد جعفربن آیت الله میزا محمد باقربن حاج میرزا علیرضا شریف ، امام جماعت مسجد ، رئیس حوزه علمیه ، و بنابر این مدیر مجتمع مذهبی - اجتماعی ملٌا اسماعیل در زمان مشروطیت ؛ و غیبت فرزندشان حاج میرزا علی شریف دریزد ( که در حوزه علمیه نجف مشغول تحصیل بوده اند و برادری غیر حائز شرایط مدیریت و امامت مسجد و مدرسه داشته اند ) پیش می آید و آقا سید یحیی به ناچار امامت مسجد را به آقای طباطبائی تفویض می کنند ؛ و از اینجاست که بین امامت مسجد و اعضاء دودمان آیت اللهی بر سر اداره مسجد و مدرسه تفاوت نظرهائی بروز می کند .
( ادامه دارد )