روحانیان شهر یزد از دودمان آیت اللهی یزدی (3)

- آقا سید مهدی آیت اللهی (646) ملبس . در شهریزد تقریبا" هیچ فعالیت روحانیتی نداشتند ؛ امٌا در نصرآباد که نیمی بیشتر از سال را در آنجا به سر میبردند عملا" مرجع امور شرعی مردم قرار می گرفتند ؛ مصلح اجتماعی و مشوٌق مردم به کار و کوشش .
- حاج سید علی آقا آتشی ، داماد آیت الله العظمی آقا شیخ جلال ، در مقام روحانیت در یزد و نصر آباد ؛ و یکی از نوادر یزد در نسخه شناسی و کارشناسی اسناد و مدارک اسلامی ؛ و حفاظت از این میراث گرانبهای فرهنگی .
- حاج شیخ اسدالله آیت اللهی (821 ) مرجع در تفت ، امام جماعت مسجد شاه ولی تفت ، واعظ ویکی از شجاع ترین روحانیان یزد .
از فرزندان مرحوم حاج شیخ محمد عقدائیِ یزدی مشهدی ، داماد حاج شیخ مهدی عقدائی یزدی ( از نوادگان آخوند ملٌا اسماعیل عقدائی یزدی ) که ساکن مشهد الرضا (ع) بوده اند ، در دوره ی مورد مطالعه ما که تقریبا" بین 1330 و 1355 خورشیدی بوده باشدتعدادی قابل توجٌه در مسلک روحانیت بوده اند ؛ که متاسفانه شخصا" ایشان را زیارت نکرده ام ؛ و قادر به احصاء نیستم . حدود بیست نفر ؟ .
- آقا حاج میرزا یحیی آیت اللهی  امام جماعت مسجد سر چم و مرجع امور شرعی مردم آن محل و دبیر دبیرستانها که در دوره ای مرجعیتی در نیر نیز داشته اند .
بر حسب ظاهر :
اولا" ، تعداد روحانیان در شعبه « حاج شیخ مهد یها » بیشتر ا ز تعداد روحانیان در شعبه ی حاج شیخ جعفریها بوده است .
ثانیا" روحانیان احفاد حاج شیخ مهدی عقدائی یزدی بیشتر در شهر یزد ، که محل زندگی نویسنده حاضر بوده است ؛ ساکن بوده اند ؛ حال آنکه تعدادی قابل توجٌه از روحانیان حاج شیخ جعفری در شهرهائی دیگر ، به خصوص در فیروز آباد و میبد فعالیت داشته اند .
آنچه در اینجا تذکارش ضرورت دارد ، جایگاه خویشاوندی روحانیان مورد نظر ما در دودمان آیت اللهی یزدی است که همگی از احفاد ذکوری آخوند ملٌا اسماعیل عقدائی یزدی نبوده اند  و گاه چون حاج میرزا یحیی مزبور از سوی مادر از آخوند نسب می برده اند و گاه چون پدرشان آقا شیخ علی اکبر بنا به وصلت با یکی از احفاد آخوند جزو دودمان محسوب می شده اند ؛ که در این صورت نیز برخی چون آقا شیخ میرزا علی اکبر و قبل از ایشان ، عموزاده ارشدشان ، حاج میرزا علی ( داماد ارشد آقا آسید یحیی ) ، نام خانوادگی آیت اللهی اتخاذ می کرده اند و برخی دیگر چون آقا سید علی آتشی نام خود را حفظ یا نامی دیگر اتخاذ می کرده اند که از این گروه از همه مشهور تر آیت الله آقا رضا مشائی مشهور به آیت الله شهاب ، داماد آقا حاج سید رضا فرهنگ (1219) مقیم شاهرود ، از احفاد آخوند در شعبه آقا شیخ جعفر یها می باشند ؛ که با همین نام خانوادگی مشائی و شهرت آیت الله شهاب مدتی نیز ریاست حوزه علمیه یزد را بر عهده داشته اند ؛ و شرحی از احوال ایشان را در ذیل نقل می کنیم . 
( ادامه دارد )
.

 محمد رضا مشائی
رشته و گرایش:فلسفه و حكمت اسلامی
محل تولد:یزد
تاریخ تولد:1310
دانشکده:الهیات و معارف اسلامی . مشهد
مرتبه علمی:استاد
خلاصه : دکتر محمدرضا مشایی در سال 1310 در خانواده ای روحانی در شهر یزد چشم به جهان گشودند . نسب ایشان به حضرت حبیب بن مظاهر یکی از شهدای بزرگ کربلا می رسد . پس از فوت پدر مجبور به کار در بازار شدند و در یک مغازه پارچه فروشی مشغول بودند که از طرف خانواده تشویق شدند تا در دفتر اسناد رسمی که به یکی از خویشاوندان تعلق داشت مشغول به کار شوند و حدود 6 سال منشی دفتر اسناد رسمی بودند .
ایشان مادرشان را مشوق در ادامه تحصیلاتشان می دانند . به تشویق مادر که در خانواده ای علمی بزرگ شده بودند به خواندن دروس حوزوی مشغول شدند و از دفتر اسناد رسمی استعفا دادند . پس از آن به دلیل گذراندن چرخ زندگی نیاز بود در کنار درس های طلبگی کار نیز انجام دهند . در نتیجه وارد بازار کار شدند که مشغله این کار فرصت درس خواندن طلبگی را از ایشان گرفته بود در نتیجه از این کار نیز استعفا دادند و در آموزشگاه تازه تاسیس یزد نام نویسی کرده تا دروس جدید را بخوانند . پس از کسب مدرک دیپلم کم کم تعداد دبیرستان ها به قدری زیاد شد که مجدد فرصت مطالعه دروس طلبگی را از ایشان گرفت و مجدد از این کار نیز استعفا دادند و به قم عزیمت نمودند . پس از مدتی در کنکور شرکت کرده و در رشته الهیات مشهد به تحصیل پرداختند . در سال 1342 مدرک لیسانس را با رتبه اول اخذ کرده و بدون کنکور جهت ادامه تحصیل در دکترا به تهران عزیمت کردند و در همین حین در محلات نیز معلم بودند و درس طلبگی را نیز ادامه می دادند .
تحصیلات رسمی و حرفه ای : دکتر مشایی به مدرسه خان در یزد مراجعه کردند تا درس طلبگی بخوانند . پس از طی چندین سال در یزد آموزشگاهی افتتاح شد که ابتدا برای تحصیل در آن ثبت نام کردند و مشغول به تحصیل شدند و پس از چند ماه تصمیم گرفتند خودشان در منزل درس ها را بخوانند و نهایتا در امتحان متوسطه شرکت کردند و موفق به کسب مدرک دیپلم شدند . سرانجام در کنکور ادبیات و الهیات شرکت کردند و در ادبیات رتبه دوم و الهیات رتبه اول را کسب نمودند . در ابتدا وارد رشته ادبیات شدند اما این رشته ماهیتا با روحیات ایشان سازگار نبود . نهایتا به راهنمایی دکتر مجتهد زاده با توجه به قبولیشان در دانشکده الهیات تغییر رشته داده و وارد دانشکده الهیات شدند و با توجه به گذراندن دروس این رشته در قم و دوران طلبگی خود در سال 1342 با رتبه شاگرد اول فارغ التحصیل شدند .
جهت ادامه تحصیل در مقطع دکترا با توجه به شاگرد اولی در مقطع لیسانس بدون کنکور وارد دانشگاه تهران شدند و در همان زمان که دانشجوی دکترا بودند در قم ساکن بودند و در کلاس های طلبگی شرکت می کردند .
مشاغل و سمت های مورد تصدی : استاد مشایی پس از فوت پدر مجبور به کار بودند . در ابتدا در مغازه ای پارچه فروشی شروع به کار کردند و پس از آن به تشویق خانوادشان در یک دفتر اسناد رسمی که به خویشاوندانشان تعلق داشت به کار مشغول شدند . پس از 6 سال کار در دفتر اسناد رسمی مجدد وارد بازار کار شده و منشی شخصی شدند که با چندین و چند مغازه در داد و ستد و خرید و فروش بود . از آنجا که این کار زمان زیادی را از ایشان می گرفت و فرصت خواندن دروس طلبگی را نداشتند تصمیم گرفتند نوع فعالیتشان را تغییر دهند و در آموزشگاهی که به تازگی در یزد افتتاح شده بود مشغول به درس خواندن شدند و دیپلم خود را دریافت کرده و تقاضای معلمی کردند تا معلم ابتدایی شوند و در ادامه برای ایشان جهت درس در دبیرستان های ایران شهر ، مارکار و کیخسروی ابلاغ صادر شد . از آنجا که این کار زمان زیادی از ایشان گرفت و فرصت خواندن دروس طلبگی نبود ، از این کار نیز استعفا دادند و به قم عزیمت نمودند . در حین تحصیل در مقطع دکترا مجدد درخواست معلمی را در شهرستان محلات دادند و به مدت 5 سال در آنجا معلم بودند و در همین حین به مدت 4 سال سرپرستی حوزه یزد را نیز بر عهده داشتند . پس از کسب مدرک دکترای الهیات در دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی استخدام و از وزارت آموزش و پرورش به وزارت علوم منتقل شدند .
 مربیان و اساتید : از جمله مربیان و مدرسان آقای مشایی می توان از آقایان شیخ جلال علومی ، آقای سید جواد مدرسی ، آقای خاتم ، سید محمد علی مدرسی ، مکارم ، مشکینی ، فکور ، بروجردی ، حاج آقا مرتضی حائری ، امام خمینی (ره) ، آقای میلانی ، طباطبایی ، مجتهدزاده ، بدیع و فرمانی نام برد .
 توصیه های دکتر محمد رضا مشائی :
در تحصیل انسان 4 نکته را باید رعایت کند :
1- جهد و کوشش
2- نظم
3- نظر عالی ( می گویند پسر آقای مدرسی عازم نجف شدند . از او می پرسند با چه هدفی به نجف سفر می کنی ؟ پاسخ می دهد که من می خواهم شیخ انصاری شوم . مرحوم مدرسی در جواب به او می گویند پس بدان هیچی نمی شوی . تو باید بگویی می خواهم امام صادق بشوم تا شیخ انصاری شوی . منظور این است که محصل باید هدف عالی داشته باشد تا سعی و کوشش کند تا اینکه به آن برسد ).
4- تقوا داشته باشید
که حاصل این 4 نکته که اگر کسی رعایت کند جنت است ( حرف اول این 4 نکته در کنار هم جنت را می سازند )