نقش آیت اللهی ها در آموزش ادبیات در شهر یزد
ایران و ایرانی در زبان و ادبیات خود مدیون بزرگانی چون جلال الدین بلخی ، مشهور به مولوی ، مرید شمس تبریزی ، هستند که امروز بزرگداشت وی راداریم ؛ و امٌا مولویها ، سعدیها ، حافظها ، محشی بافقی ها و.... مدیون نویسندگان ، استادان و دبیران ادبیات و به طور کلٌی تمام آن کسانی هستند که آثار آنان را آموزش می دهند و خواه نا خواه معرٌف آنان و مروٌج و مبلٌغ ادب و ادبیات در جامعه می شوند .
شاید لازم به ذکر باشد که گذشته از شمس تبریزی ، از اجداد شاخه ای از آیت اللهی ها که قبلا" به « شریف یزدی » مشهور بوده اند :
 - شخص آخوند ملٌا اسماعیل یزدی که هم ملٌا و هم شاعر بوده است ( و بخشی از شعرهایش توسط سازمان تبلیغات اسلامی یزد ؟ و دانشگاه آزاد گرمسار به چاپ رسیده اند ) 
- میرزا محمد باقر شریف یزدی ، پدربزرگ حاج میرزا علی آیت اللهی ، نیز استاد ادب در سطوحی بسیار بالا بوده است چنانکه کتاب « جامع الشواهد » وی ، در بررسیهای شعر و ادب بیش از یک قرن از مهمترین کتابهای اصولی تدریس ادبیات در حوزه های علمیه جهان اسلام به شمار می رفته است .

در نظام آموزشی جدید در یزد نیز بزرگانی از شعر و ادب داشته و داریم که رسیدگی به آثارشان را به مطالعه ی دیگری می گذاریم ؛ و در اینجا به اعضاء دودمان آیت اللهی یزدی و همسرانشان که نقشی بارز در آموزش ادبیات فارسی از حوالی 1320 به بعد ، در حوزه ادای آموزش و پرورش یزد ، و با عنوان دبیر ادبیات ، داشته اند می پردازیم . منتهی قبل از هرچیز لازم به یاد آوری است که تمام دبیرانی که نام میبریم ، به ویژه در ایٌامی قدیم تر، دارای مدرک لیسانس یا بالاتر از آن نبوده اند  ؛ یا از احفاد آخوند ملٌا اسماعیل و رشته خویشاوندی نسبی نبوده دارای خویشاوندی سببی درجه ی اوٌل آیت اللهی ها می باشند :
- آقای مسیح فقیه ،همسر یکی از نوادگان (160) آیت الله آقا شیخ عبدالرضا آیت اللهی (820) که شخصا" توفیق حضورشان را نداشته ام ، و در مجموعه پلی کپی « دودمان آیت اللهی یزدی » نیز فقط نوشته اند : لیسانسیه ، دبیر و معاون دبیرستان...
- آقا حاج میرزا یحیی آیت اللهی ،معاون دبیرستان و دبیر ادبیات که در سال 1342 ، در اواخر دوران تدریسشان ، افتخار چند ساعت تلمذٌ « عربی » در دبیرستان البرز نزد ایشان داشته ام و خود تحصیلات حوزویشان را فراتر از تحصیلات به اصطلاح جدید معرفی می کردند
- ابناء حجت الاسلام آقا سید محمد صادق آیت اللهی به اسامی آقا سید علی ، آقا سید ابو القاسم ( مؤلف نسبنامه ) و آقاسید احمد که بدون کوچکترین اغراقی از بنیانگزاران آموزش و پرورش یزد بشمار می روند .
(ادامه دارد )